Gelişmenin Özeti
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, kadın kooperatiflerinin en önemli sorunlarından olan pazarlama ve yeni satış kanalı bulma konusunda çözüm arayışlarını anlattı. Bolat'a göre e-ticaret firmaları, marketler ve büyük mağazalarla imzalanan protokoller, bu kooperatiflere yeni pazar kapıları açıyor ve pazarlama güçlüğünün azalmasını sağlayacak.
Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda "Türkiye Yüzyılında Kadın Emeğinin Güçlendirilmesi" temasıyla düzenlenen Kadın Kooperatifleri Fuarı ve Kadın Kooperatiflerini E-Ticaret Yoluyla Destekleme Protokolü Tanıtım Töreni, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Emine Erdoğan'ın katılımıyla Haliç Kongre Merkezi'nde gerçekleştirildi. Bolat, bu programda kadın girişimciliğindeki gelişmeye dikkat çekti. 2025 itibarıyla işveren veya kendi hesabına çalışan kadın girişimci sayısının 1 milyon 230 bine ulaştığını, bu sayının 2002'de yüzde 13,1 olan kadın girişimci oranının 2025'te yüzde 18,2'ye çıkmasıyla birlikte arttığını belirtti.
İhracat tarafında Bolat, kadın çalışanların katkısının 2025 yılında 62,3 milyar dolara ulaştığını ve toplam ihracat içindeki payının yüzde 23,5 olduğunu söyledi. En fazla katkının giyim (8,2 milyar dolar), gıda ürünleri (7,4 milyar dolar) ve motorlu kara taşıtları (7,1 milyar dolar) sektörlerinden geldiğini aktardı. Yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün ihracatına kadınların katkısının son 12 yılda yüzde 176 artarak 22,2 milyar dolara yükseldiğini de ekledi. Sanayi sektöründe kadın istihdamının 2005'te 788 bin iken 2025'te 1 milyon 657 bine çıktığını bildirdi.
Kooperatif tarafında ise Bolat, Bakanlığın sorumluluğundaki yaklaşık 12 bin kooperatifin 1,9 milyondan fazla ortağı bulunduğunu, kadın kooperatiflerinin sayısının 2021'deki yaklaşık 250'den bugün 1300'e çıktığını açıkladı. Bu alandaki destekler arasında kuruluş desteği, makine ve ekipman alımında hibe, ilk yıl iki personel için istihdam desteği ve fuar katılımlarına yönelik destek yer alıyor. Kooperatiflerin ihracatının 2019'da 61 milyon dolar iken geçen yıl 96 milyon dolara yükseldiğini de belirtti.
E-ticaret konusunda Bolat, 2025 itibarıyla 634 bin 611 işletmenin e-ticaret faaliyetinde bulunduğunu, bunların yüzde 75'inin şahıs işletmesi olduğunu ve e-ticaret yapan esnaf içinde kadınların payının yüzde 28 olduğunu söyledi. E-ticaret firmalarının kadın kooperatiflerinden komisyon almama konusundaki tutumuna teşekkür eden Bolat, bir yıl sonra alınacak komisyon oranının yaklaşık yüzde 1 seviyesinde kalacağını ifade etti.
Protokol kapsamında kadın kooperatiflerinin üretim gücünün artırılması, ürünlerinin daha geniş pazarlara ulaştırılması ve dijital ticaret imkânlarından daha etkin yararlanmalarının sağlanması hedefleniyor. Üç gün sürecek fuarda gıda ürünleri, hediyelik eşya, aksesuar ve yöresel lezzetler sergileniyor.
Kaynak: Ticaret Bakanlığı