Gelişmenin Özeti
Meyve sebze mamulleri sektörü, iklim krizinin tarımsal üretimde yarattığı kayıplara karşın ihracatta 2 milyar dolar eşiğini geçti. Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak'ın açıklamalarına göre, 2026 yılının ocak-ekim döneminde sektörün ihracatı 2 milyar 67 milyon dolar oldu. 2025'te yaşanan rekolte kayıplarına rağmen ihracattaki düşüş yüzde 3 seviyesinde kaldı.
Uçak, 2025 yılında iklim krizi nedeniyle meyve ve sebze üretiminde toplam 9 milyon tonluk bir gerileme yaşandığını belirtti. Meyve üretimi yüzde 31 azalarak 28,3 milyon tondan 19,6 milyon tona indi; sebze üretimi ise yaklaşık yüzde 1 düşüşle 33,2 milyon ton oldu. Kirazda yüzde 71, elmada yüzde 48, şeftalide yüzde 46, nektarinde yüzde 44, limonda yüzde 34, portakalda yüzde 17,5 ve narda yüzde 10,2 oranında kayıp görüldü. Sebzelerde domateste yüzde 7,6, salçalık kapya biberde yüzde 5 düşüş yaşandı.
Üretim kayıplarına rağmen ihracatın bu seviyede kalmasını büyük bir başarı olarak değerlendiren Uçak, 2026'yı 2,5 milyar doların üzerinde ihracatla tamamlamayı hedeflediklerini söyledi. 2026'da rekoltelerin 2025 seviyesinin üzerine çıkmasını beklediklerini belirten Uçak, 2027'de meyve sebze mamulleri ihracatında yüzde 10'luk artış hedeflendiğini ifade etti.
Alt sektörlere bakıldığında, su ve gazlı içecekler yüzde 2,4 artışla 360,4 milyon dolarlık ihracatla sektörün en çok ihracat yapılan ürün grubu oldu. Bu grupta Suriye 65,9 milyon dolarla ilk sırada yer aldı; Birleşik Krallık 45,5 milyon dolar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise 28,2 milyon dolarla izledi. Turşu ihracatı 345,4 milyon dolar olarak yatay seyretti; Almanya 63,5 milyon dolarla en büyük pazar konumunu korudu, ABD 36,8 milyon dolar, Hollanda 35 milyon dolar ile takip etti.
Meyve suyu ihracatı yüzde 9,8 azalarak 342,2 milyon dolara geriledi. ABD 146 milyon dolarla bu grubun yaklaşık yüzde 43'ünü karşıladı; Hollanda'ya 25,8 milyon dolar, İtalya'ya yüzde 17 artışla 24,9 milyon dolar ihracat yapıldı. Domates salçası ihracatı yüzde 3,8 artarak 164,9 milyon dolara, Irak'a ihracat ise yüzde 28 artışla 87,7 milyon dolara ulaştı.
Konserve meyve ihracatı yüzde 9,6 artışla 139,2 milyon dolar, konserve sebze ihracatı yüzde 2,4 artışla 136,2 milyon dolar oldu. Dondurulmuş sebze ihracatı yüzde 18,9 gerileyerek 143,5 milyon dolara inerken, dondurulmuş meyve ihracatı 83,4 milyon dolar oldu; bu grupta Kanada'ya ihracat yüzde 8 artışla 14,5 milyon dolara çıktı. Reçel ihracatı 66,6 milyon dolara ulaştı ve Güney Kore 8,2 milyon dolarla en büyük pazar oldu; Güney Kore'ye ihracat yüzde 194 arttı.
Kaynak: Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak