Öne Çıkan Başlıklar
- Şirketler arasındaki oran yüzde 35 ile yüzde 80’in üzerine kadar çıkıyor.
- Eski Sovyet altyapısının kullanılmaya devam etmesi, korozyon ve denetim eksikliği kırılma sayısını yükseltiyor.
- Rusya’da 2023 yılında 14 bin 716 petrol boru hattı kırılması kaydedildi.
Gelişmenin Ayrıntıları
Şirketler arasındaki oran yüzde 35 ile yüzde 80’in üzerine kadar çıkıyor. Rosneft’in kullandığı boru hatlarının yüzde 59’unun yıpranmış olduğu belirtiliyor.
Eski Sovyet altyapısının kullanılmaya devam etmesi, korozyon ve denetim eksikliği kırılma sayısını yükseltiyor. Rus petrolünün üretim sahasından ihracat limanına ulaşmasını sağlayan ağ, enerji arzının görünmeyen risklerinden biri haline geliyor.
Rusya’da 2023 yılında 14 bin 716 petrol boru hattı kırılması kaydedildi. 2018’de bu sayı 8 bin 126 seviyesindeydi. Beş yıllık dönemde kırılma sayısı yaklaşık yüzde 81 arttı. 2019’da 10 bin 478, 2020’de 8 bin 615 ve 2021’de 9 bin 709 kırılma görüldü.
Açıklamalar ve Veriler
2022 yılında ise 12 bin 985 yerel petrol sızıntısı tespit edildi. Veriler, yıllık kazaların yeniden yükseliş eğilimine girdiğini gösteriyor.
Boru hattı kazalarının yaklaşık yüzde 90’ı metal korozyonuyla ilişkilendiriliyor. Eski hatların kullanım süresinin sürekli uzatılması, metal yorgunluğu ve çatlak riskini artırıyor.
Rusya’da petrol boru hatları için katı ve bağlayıcı bir azami kullanım süresi bulunmuyor. Şirketler eski altyapının işletme ömrünü bakım ve kontrol işlemleriyle tekrar tekrar uzatabiliyor.
Çevre uzmanları boru hatlarının kullanım süresinin 25–30 yıl ile sınırlandırılmasını öneriyor. Ancak geniş ağın yenilenmesi büyük yatırım ve uzun bir inşaat takvimi gerektiriyor.
Rus petrol şirketlerinin kullandığı hatların önemli bölümü Sovyet döneminde inşa edildi. Yüksek üretim hacmi ve sert iklim koşulları eski altyapı üzerindeki baskıyı artırıyor.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Şirketlerin bakım ve teşhis harcamalarını sınırlaması küçük çatlakların büyük sızıntılara dönüşmesine neden olabiliyor. Uzak bölgelerdeki kırılmaların tespit edilmesi ve onarılması da daha uzun sürüyor.
Küçük ölçekli sızıntıların önemli bölümü kamuoyuna yansımıyor. Resmî istatistikler çoğunlukla büyük kazaları kapsarken daha düşük sınıftaki olaylar kayıtların dışında kalabiliyor.
Rusya’nın en büyük petrol üreticilerinden Rosneft’in boru hattı ağının yüzde 59’unun yıpranmış durumda olduğu belirtiliyor.
Şirketin Yamalo-Nenets bölgesindeki iştiraklerinde 2022–2024 döneminde düzenli petrol sızıntıları tespit edildi. Belirlenen kirlilik alanı 6,8 hektara, hesaplanan zarar ise 82,4 milyon rubleye ulaştı.
2024 yılındaki başka denetimlerde 17,5 hektarlık alanda kirlenme saptandı. Zararın 244 milyon ruble olduğu hesaplandı.
