Öne Çıkan Başlıklar
- Karadeniz’deki saldırılar, Rusya kıyısında bulunan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminalindeki petrol sevkiyatını durdurdu.
- Konsorsiyumun açıklamasına göre ASIA’da çıkan yangın söndürüldü.
- Saldırının sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı.
Gelişmenin Ayrıntıları
Karadeniz’deki saldırılar, Rusya kıyısında bulunan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminalindeki petrol sevkiyatını durdurdu. ASIA ve NISSOS IOS adlı iki tanker, 19 Temmuz Pazar günü yükleme işlemleri sürerken insansız hava araçlarıyla hedef alındı.
Konsorsiyumun açıklamasına göre ASIA’da çıkan yangın söndürüldü. CPC çalışanları ile yüklenici şirketlerin personeli arasında ölen veya yaralanan olmadı. Denize petrol sızıntısı tespit edilmezken iki tankerin de su üzerinde kaldığı bildirildi.
Saldırının sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı. Ancak son olay, üç gün içinde aynı enerji koridorunda yaşanan üçüncü büyük saldırı dalgası olarak kayıtlara geçti. Karadeniz’de ticari gemileri hedef alan saldırılar, böylece doğrudan petrol arzını tehdit eden bir soruna dönüştü.
Açıklamalar ve Veriler
ASIA ve NISSOS IOS, Novorossiysk yakınındaki CPC deniz terminaline ait tek noktadan bağlama tesislerinde petrol yüklerken hedef alındı. Saldırının ardından konsorsiyum bütün petrol yüklemelerini askıya aldı.
Önceki saldırılarda gemiler hasar görmesine rağmen terminaldeki genel yükleme faaliyetleri sürmüştü. Bu kez iki ayrı yükleme noktasında bulunan tankerlerin aynı anda hedef alınması, operasyonların tamamen durdurulmasına yol açtı.
Yüklemelerin ne zaman yeniden başlayacağı açıklanmadı. Tankerlerde oluşan hasarın boyutu, bağlama tesislerinin durumu ve güvenlik incelemelerinin ne kadar süreceği sevkiyat takvimini belirleyecek.
CPC terminalindeki son saldırı, bölgede yaşanan ilk olay değildi. ExxonMobil için petrol yüklemek üzere terminale gelen Suezmax sınıfı Nordic Zenith, 17 Temmuz Cuma günü iki insansız hava aracıyla vuruldu.
Gemide çıkan yangın söndürülürken 13 mürettebat yakındaki CPC gemileriyle tahliye edildi, dokuz kişi ise tankerde kaldı. Nordic Zenith yükleme programından çıkarıldı ve geminin terminale yanaşamayacak durumda olduğu açıklandı.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
İki gün sonra ASIA ve NISSOS IOS’un yükleme sırasında vurulması, saldırıların terminal çevresindeki tesadüfi bir güvenlik riski olmaktan çıktığını gösterdi. CPC, iki olayda da saldırıyı gerçekleştiren tarafın kim olduğunu açıklamadı.
Gerilim, 16 Temmuz’da Karadeniz ve Azak Denizi’nde ticari gemilere yönelik karşılıklı saldırılarla tırmanmıştı. Ukrayna; beş petrol tankeri, bir gaz tankeri, üç kuru yük gemisi ve iki römorkörün de aralarında bulunduğu en az 11 Rus gemisini vurduğunu duyurdu. Rusya ise Odesa limanlarına yönelen bir insansız deniz aracı ile sürat teknesini hedef aldığını açıkladı.
Ukrayna Güvenlik Servisi aynı gün, Rusya’nın gölge filosuyla bağlantılı olduğunu ileri sürdüğü Louise 1 ve Banda adlı iki petrol tankerinin deniz dronlarıyla vurulduğunu bildirdi. Tarafların çatışma sahasına ilişkin açıklamaları bağımsız kaynaklarca bütünüyle doğrulanamadı.
Karşılıklı saldırıların ilk etkisi tahıl piyasasında görüldü. Avrupa buğdayı bir günde yüzde 7, Chicago buğdayı ise yüzde 5 yükseldi. Yoğun saldırılar nedeniyle Ukrayna’nın Karadeniz limanlarından tahıl ihraç etme kapasitesi yaklaşık üçte bir oranında azalırken Azak Denizi’ndeki gemi trafiği de ciddi biçimde kısıtlandı.
Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, Kazakistan’daki Hazar havzası petrol sahalarını Rusya’nın Novorossiysk kenti yakınındaki Karadeniz terminaline bağlayan 1.510 kilometrelik boru hattını işletiyor.
