Öne Çıkan Başlıklar
- İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) açıkladığı 2025 yılı “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırması, sanayi şirketlerinin yüksek finansman maliyetleri, zayıf talep ve…
- İSO İkinci 500’ün üretimden satışları 2024 yılında 1 trilyon 393 milyar lira seviyesindeyken, 2025’te yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 750 milyar liraya yükseldi.
- Böylece 2022, 2023 ve 2024 yıllarında reel olarak gerileyen üretimden satışlar, üç yılın ardından çok sınırlı da olsa yeniden artış gösterdi.
Gelişmenin Ayrıntıları
İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) açıkladığı 2025 yılı “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırması, sanayi şirketlerinin yüksek finansman maliyetleri, zayıf talep ve artan borçluluk baskısını yaşadığını gösterdi. Üretimden satışlarda reel artış oldukça sınırlı kalırken, ihracat geriledi, finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 86,7’ye yükseldi.
İSO İkinci 500’ün üretimden satışları 2024 yılında 1 trilyon 393 milyar lira seviyesindeyken, 2025’te yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 750 milyar liraya yükseldi. Ancak söz konusu artış, üretici enflasyonundan arındırıldığında reel olarak yalnızca binde 2 seviyesinde kaldı.
Böylece 2022, 2023 ve 2024 yıllarında reel olarak gerileyen üretimden satışlar, üç yılın ardından çok sınırlı da olsa yeniden artış gösterdi. Buna karşın büyümenin oldukça zayıf kalması, sanayi şirketlerinin maliyet ve talep baskısıyla karşı karşıya olduğunu gösterdi.
Açıklamalar ve Veriler
Üretimden satışlar baz alınarak hazırlanan 2025 yılı sıralamasında Teksan Jeneratör, 5 milyar 317 milyon liralık satışla ilk sırada yer aldı.
Şirketi 5 milyar 308 milyon lirayla Norm Salihli Vida ve Cıvata izlerken, Biska Tekstil 5 milyar 306 milyon liralık üretimden satışla üçüncü oldu.
2025 yılı İSO İkinci 500 listesine, üretimden satışları 2 milyar 220 milyon lira ile 5 milyar 317 milyon lira arasında değişen şirketler girebildi. Araştırmada ayrıca 69 kuruluşun listeye ilk kez girdiği, 26 şirketin ise İSO 500’den İSO İkinci 500’e gerilediği belirtildi.
Türkiye’nin toplam ihracatı 2025 yılında artış kaydederken, İSO İkinci 500 şirketlerinin ihracat performansı bu yükselişe eşlik edemedi.
İSO İkinci 500’ün ihracatı geçen yıla göre yüzde 0,3 gerileyerek 15,9 milyar dolar seviyesinde kaldı. Böylece söz konusu şirketlerin Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı 0,3 puan düşüşle yüzde 6’ya geriledi.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Raporda bu durumun, orta ölçekli sanayi şirketlerinin yoğunlaşan küresel rekabet ortamında pazar payını korumakta ve yeni pazarlara açılmakta zorlandığına işaret ettiği belirtildi.
Şirketlerin faaliyet kârı 2025 yılında yüzde 35,4 artarak 160 milyar liraya yükseldi. Faaliyet kârlılığı oranı da yüzde 7,3’ten yüzde 7,7’ye çıktı.
Buna karşın söz konusu oran, son 10 yılın yüzde 10,9’luk ortalamasının oldukça altında kaldı. Vergi öncesi kâr toplamı da yüzde 34 artışla 46 milyar liraya yükselse de, vergi öncesi dönem kârlılığı yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşti.
FAVÖK tutarı ise yüzde 28,8 artarak 264 milyar liraya çıktı. FAVÖK kârlılığı yüzde 12,8 ile yatay seyrederken, bu oran da son 10 yıllık ortalamanın altında kaldı.
2024 yılında 159 ile rekor seviyeye ulaşan zarar eden kuruluş sayısı, 2025’te 155’e geriledi.
