Öne Çıkan Başlıklar
- Benzin ve dizel yakıt fiyatlarındaki hızlı yükseliş, üretim ve nakliye giderleri üzerinden diğer mal ve hizmetlere yansırken, Rusya Merkez Bankasını faiz indirimlerinde daha temki…
- Söz konusu tablo, savaşla birlikte iç talepte yaşanan yavaşlama nedeniyle satışları baskı altında kalan şirketleri daha da zorlarken, enerji ve lojistik maliyetlerinin artmasıyla…
- Ülkenin 40'tan fazla bölgesinde akaryakıt satışına çeşitli kısıtlamalar getirilirken hükümet, iç piyasadaki arzı artırmak amacıyla benzin, motorin ve uçak yakıtı ihracatını durdur…
Gelişmenin Ayrıntıları
Benzin ve dizel yakıt fiyatlarındaki hızlı yükseliş, üretim ve nakliye giderleri üzerinden diğer mal ve hizmetlere yansırken, Rusya Merkez Bankasını faiz indirimlerinde daha temkinli davranmaya zorluyor.
Söz konusu tablo, savaşla birlikte iç talepte yaşanan yavaşlama nedeniyle satışları baskı altında kalan şirketleri daha da zorlarken, enerji ve lojistik maliyetlerinin artmasıyla işletme sermayesi ve yatırım finansmanına erişimin uzun süre yüksek maliyetli seyretmesi şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor.
Ülkenin 40'tan fazla bölgesinde akaryakıt satışına çeşitli kısıtlamalar getirilirken hükümet, iç piyasadaki arzı artırmak amacıyla benzin, motorin ve uçak yakıtı ihracatını durdurdu.
Açıklamalar ve Veriler
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, geçen hafta yaptığı açıklamada, yaşanan yakıt krizinin temel nedenleri arasında Ukrayna'nın insansız hava aracı (İHA) saldırıları nedeniyle bazı rafinerilerin kısmen devre dışı kalmasını, yaz döneminde talebin artmasını ve teslimat güzergahlarındaki değişimi göstermişti.
Dünyanın önde gelen petrol ve petrol ürünü tedarikçilerinden Rusya'nın ihracatı sınırlaması ise sorunu ülke içi piyasanın ötesine taşıyarak Avrupa ve Asya'daki enerji piyasalarının da gündemine yerleştirdi.
Rusya Federal İstatistik Kurumu (Rosstat) verilerine göre, ülkedeki benzin fiyatları 30 Haziran-6 Temmuz haftasında yüzde 2,1, dizel yakıt fiyatları yüzde 3,4 artarken, aynı dönemde haftalık enflasyon ise yüzde 0,31 düzeyinde gerçekleşti.
Benzin fiyatları 1 Ocak-6 Temmuz döneminde yüzde 13,9, dizel yakıt fiyatları ise yüzde 14,7 artarken, aynı dönemde tüketici fiyatları genel düzeyindeki artış yüzde 4,5'te kaldı. Böylece akaryakıttaki fiyat artışı genel enflasyonun üç katını aştı.
Rusya Merkez Bankasının 19 Haziran'daki faiz toplantısına ilişkin yayımladığı değerlendirmede, "Akaryakıt piyasasındaki durumun enflasyon üzerindeki etkisi geçmişe kıyasla daha uzun sürebilir." ifadesi kullanılmıştı.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Benzin ve motorinin tüketici sepetinde yer aldığına işaret edilen açıklamada, fiyatlardaki yükselişin enflasyonu doğrudan artırdığı, ayrıca nakliye ve üretim maliyetleri üzerinden diğer mal ve hizmetlerin fiyatlarına yansıdığı belirtilerek, "Akaryakıt fiyatlarındaki artış, maliyetler ve enflasyon beklentilerindeki güçlenme yoluyla geniş bir mal ve hizmet grubunda fiyat artış hızını yükseltebilir." uyarısında bulunulmuştu.
Banka, akaryakıt piyasasındaki gelişmeler ile ikincil etkilerin büyüklüğünü bundan sonraki para politikası kararlarında dikkate alacağını vurgulamıştı.
Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina ise "Haziran enflasyonunu akaryakıt fiyatlarında yaşanan sıçrama etkileyecek. Hükümet gerekli önlemleri alıyor ancak arzın yeniden tesis edilmesi zaman alabilir." değerlendirmesinde bulunmuştu.
Rusya Merkez Bankasının haziranda yayımladığı rapor, şirketlerin artan maliyetleri fiyatlarına nasıl yansıttığına ilişkin de önemli veriler ortaya koyuyor.
Rapora göre, şirketlerin toplam maliyetleri içerisinde akaryakıt, enerji ve su giderlerinin payı ortalama yüzde 7 düzeyinde bulunurken, söz konusu giderler 2025'te bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 11, şirketlerin lojistik, depolama ve teslimat giderleri de yüzde 13,8 arttı.
