Öne Çıkan Başlıklar
- Her büyük orman yangınının ardından yalnızca alevler değil, yanlış bilgiler de hızla yayılıyor.
- Sosyal medyada "ormanlar otel yapmak için yakılıyor", "aynı anda üç yerde yangın çıktıysa kesin sabotajdır", "yangın uçakları olsaydı yangınlar büyümezdi", "orman yangınlarının te…
- DW Türkçe'den Pelin Ünker'e konuşan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi'nden Prof.
Gelişmenin Ayrıntıları
Her büyük orman yangınının ardından yalnızca alevler değil, yanlış bilgiler de hızla yayılıyor.
Sosyal medyada "ormanlar otel yapmak için yakılıyor", "aynı anda üç yerde yangın çıktıysa kesin sabotajdır", "yangın uçakları olsaydı yangınlar büyümezdi", "orman yangınlarının temel nedeni iklim değişikliğidir" ve "yanan ormana hemen fidan dikmek gerekir" gibi iddialar dolaşıma giriyor.
DW Türkçe'den Pelin Ünker'e konuşan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay, son yıllarda bunlara "ormanlar 5G için yakılıyor", "İklim Kanunu ve Paris Anlaşması nedeniyle yangın çıkarılıyor" ve "yangınlar hep deniz manzaralı yerlerde çıkıyor" gibi komplo teorilerinin de eklendiğini söylüyor.
Açıklamalar ve Veriler
Tolunay'a göre bu yanlış bilgiler yalnızca kamuoyunu yanıltmakla kalmıyor, ormanların korunması, iklim değişikliğiyle mücadele ve yangın sonrası yeniden ormanlaştırma çalışmalarına da zarar veriyor.
DW Türkçe, kamuoyunda en sık dile getirilen bu beş iddiayı bilimsel veriler, resmi kayıtlar ve yürürlükteki mevzuat ışığında inceledi.
Türkiye'de en yaygın inanışlardan biri, ormanların turizm yatırımlarına açılabilmesi için kasten yakıldığı yönünde.
Oysa Anayasa'nın 169. maddesi ile 6831 sayılı Orman Kanunu, yanan orman alanlarının yeniden ağaçlandırılmasını zorunlu kılıyor ve bu alanların turizm tesisi yapılmak üzere kullanılmasına izin vermiyor.
Tolunay, sosyal medyada özellikle "yangınların hep deniz manzaralı ormanlarda çıktığı" ve "yanan alanların imara açıldığı" yönündeki iddiaların dolaşıma girdiğini, bu yanlış bilgilerin ormanların korunmasına ve yangın sonrası yeniden ormanlaştırma çalışmalarına zarar verdiğini belirtiyor.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Ancak tartışmanın kaynağı başka bir noktada. Türkiye'de turizm yatırımı yapılabilmesi için ormanın yanmasına gerek bulunmuyor.
1982'den bu yana yürürlükte olan Turizmi Teşvik Kanunu, turizm bölgesi ilan edilen alanlarda belirli koşullarla sağlıklı ormanlarda da turizm yatırımlarına izin veriyor. Dolayısıyla kamuoyunda sıkça dile getirilen "ormanı yakıp otel yapıyorlar" iddiası ile orman alanlarının turizm yatırımlarına tahsis edilmesi aynı konu değil.
Yanan ormanların turizme açılması yasakken sağlıklı ormanlarda turizm yatırımları uzun yıllardır belirli yasal düzenlemeler çerçevesinde yapılabiliyor.
Öte yandan Orman Kanunu'nun 16, 17 ve 18'inci maddeleri uyarınca madencilik, enerji, ulaştırma ve çeşitli kamu yatırımları gibi farklı kullanımlar için de ormanlarda izin verilebiliyor.
Orman yangınları sırasında sosyal medyada yangınların arkasında "dış güçler", "İsrail", "küreselciler", "5G", "İklim Kanunu" ya da farklı örgütlerin bulunduğunu öne süren çok sayıda paylaşım yapılıyor.
