Öne Çıkan Başlıklar
- Petrol fiyatları, Orta Doğu'da jeopolitik gerilimin tırmanmasına karşın bölgeden petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesiyle perşembe günü önceki seansta elde ettiği güçlü kazançlar…
- Brent petrol vadeli kontratları yüzde 1,42 değer kaybederek varil başına 89,45 dolara gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) yüzde 0,66 düşüşle 83,90 dolardan işlem gördü.
- Bir önceki seansta ise Brent petrol yüzde 7,91, WTI ise yüzde 6,56 yükselerek İran savaşının başlamasından bu yana en sert günlük yükselişlerinden birini kaydetmişti.
Gelişmenin Ayrıntıları
Petrol fiyatları, Orta Doğu'da jeopolitik gerilimin tırmanmasına karşın bölgeden petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesiyle perşembe günü önceki seansta elde ettiği güçlü kazançların bir bölümünü geri verdi. Buna karşın, ABD ile İran arasındaki savaşın ana cephelerin ötesine yayılması, küresel enerji arzına yönelik risk algısını yüksek tutmayı sürdürdü.
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 1,42 değer kaybederek varil başına 89,45 dolara gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) yüzde 0,66 düşüşle 83,90 dolardan işlem gördü.
Bir önceki seansta ise Brent petrol yüzde 7,91, WTI ise yüzde 6,56 yükselerek İran savaşının başlamasından bu yana en sert günlük yükselişlerinden birini kaydetmişti. Bu güçlü yükseliş, beş aydır devam eden çatışmalarda ilan edilen ateşkesin ardından salı günü görülen yaklaşık yüzde 5'lik düşüşü de büyük ölçüde tersine çevirmişti.
Açıklamalar ve Veriler
Ön verilere göre, salı günü 39 emtia gemisi Bab el-Mendeb Boğazı'nı geçerek Kızıldeniz'e ulaştı. Bu sayı, 19 Temmuz'dan bu yana kaydedilen en yüksek günlük geçiş olurken, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin ise sınırlı seviyelerde kaldığı görüldü.
Bloomberg HT'de yer alan habere göre IG piyasa analisti Tony Sycamore, petrol akışının alternatif güzergâhlar üzerinden devam etmesinin İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik etkisini zamanla azaltacağını belirtti.
Sycamore, değerlendirmesinde, "Toplam sevkiyat hacimleri düşük seyretse de petrol bölgeden farklı kanallar aracılığıyla çıkmayı sürdürüyor ve yeni alternatif rotalar oluşturuluyor. Bu durum ne kadar uzun devam ederse, alternatif güzergâhlar ve taşıma yöntemleri İran'ın Hürmüz Boğazı'nı bir baskı unsuru olarak kullanma gücünü o kadar zayıflatacaktır." ifadelerini kullandı.
Dünya petrol taşımacılığının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde küresel petrol ve doğalgaz sevkiyatının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapıyordu. Ancak ABD ile İran arasında şubat ayında başlayan savaşın ardından boğaz büyük ölçüde kapalı kalmayı sürdürürken, gemi trafiğinin yeniden başlamasını hedefleyen diplomatik girişimlerden ise henüz somut bir sonuç alınamadı.
Üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran yönetiminin Umman tarafından Hürmüz Boğazı'nın bölgesel ortak yönetimine ilişkin sunulan öneriyi kabul etmediğini açıkladı.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
ABD ve Suudi Arabistan'ın çarşamba günü Irak'ta İran destekli paramiliter gruplara yönelik ortak saldırılar düzenlediği bildirildi. Operasyon, Suudi Arabistan'ın ABD öncülüğündeki hava saldırılarına ilk kez kamuoyu önünde katılması açısından dikkat çekerken, saldırıların Irak'tan Suudi petrol tesislerine düzenlenen İHA saldırılarına misilleme niteliği taşıdığı belirtildi.
Söz konusu operasyonla birlikte, ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta sonunda mühimmat stoklarındaki azalmayı gerekçe göstererek bombardımanları durdurmasının ardından, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri saldırıları yeniden başlamış oldu.
İran, Ürdün'deki ABD askeri üslerini hedef aldığını duyururken, Hürmüz Boğazı'ndan kendi ifadesiyle "izinsiz" güzergâh kullanan üç petrol tankerini de vurduğunu açıkladı. Açıklama, bölgedeki gerilimin enerji arzına yönelik riskleri daha da artırdığına işaret etti.
İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da Suudi Arabistan'a karşı Kızıldeniz'de deniz ablukası başlatacaklarını duyurmuş, petrol tankerlerine yönelik saldırılarını genişleterek İran savaşında yeni bir cephe açmıştı. Husiler ayrıca, dünyanın en önemli ikinci petrol taşımacılığı koridorlarından biri olan Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki deniz trafiğini de hedef alacaklarını açıklamıştı.
