Öne Çıkan Başlıklar
- Avrupa ekonomisinin önümüzdeki yıllarda düşük büyüme dönemine girmesi bekleniyor.
- Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) en son Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre, euro bölgesinin 2027 ile 2031 arasında yılda ortalama yalnızca yüzde 1,2 büyümesi, en güçlü yıl olan…
- Daha geniş Avrupa Birliği ise biraz daha iyi bir performansla yıllık yüzde 1,4’e ulaşıyor; büyüme 2028’de yeniden zirve yaparak yüzde 1,6’ya çıkıyor.
Gelişmenin Ayrıntıları
Avrupa ekonomisinin önümüzdeki yıllarda düşük büyüme dönemine girmesi bekleniyor. Uzmanlara göre yüksek kamu borcu, yaşlanan nüfus, verimlilikteki zayıflık, kalıcı yüksek enerji maliyetleri ve jeopolitik belirsizlikler, kıtanın ekonomik performansını baskılamayı sürdürecek. Bu nedenle, on yılın geri kalanında büyümenin tarihi ortalamaların belirgin şekilde altında kalacağı öngörülüyor.
Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) en son Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre, euro bölgesinin 2027 ile 2031 arasında yılda ortalama yalnızca yüzde 1,2 büyümesi, en güçlü yıl olan 2028’de ise sadece yüzde 1,4’e ulaşması bekleniyor.
Daha geniş Avrupa Birliği ise biraz daha iyi bir performansla yıllık yüzde 1,4’e ulaşıyor; büyüme 2028’de yeniden zirve yaparak yüzde 1,6’ya çıkıyor.
Açıklamalar ve Veriler
Bu tablo, hangi ölçütle bakılırsa bakılsın mütevazı kalıyor. Aynı dönemde küresel üretimin yılda yaklaşık yüzde 3,2 büyümesi öngörülüyor. Yükselen ve gelişmekte olan Asya’nın yıllık yüzde 4,6, Hindistan’ın yüzde 6,5 büyümesi beklenirken, Sahra Altı Afrika bile yüzde 4,6’lık bir büyüme patikasında ilerliyor. Buna karşın, Akdeniz’den Batı Balkanlar’a ve Doğu Avrupa’ya uzanan çok daha küçük bir Avrupa ülkeleri grubu, önümüzdeki beş yılda euro bölgesinin büyüme hızının iki katından fazlasına ulaşacak gibi görünüyor.
Moldova’nın 2027 ile 2031 arasında yılda ortalama yüzde 3,5 büyümesi, en güçlü yıl olan 2028’de ise yaklaşık yüzde 3,7’ye ulaşması bekleniyor. Bu toparlanma, sınırındaki savaş, enerji sıkıntısı ve 2024’te büyümeyi neredeyse sıfıra indiren kuraklıkla gelen ağır şoklar silsilesinin ardından geliyor.
Bu dönüşümün temelinde AB kaynakları ve reformlar yatıyor. Brüksel, Moldova’ya 2022’de aday ülke statüsü verdi ve 2024’te katılım müzakerelerini başlattı; AB Büyüme Planı ise artık kamu yatırımlarına kaynak aktarıyor.
Reel ücretlerdeki artış ve milli gelirin yaklaşık onda birine denk gelen döviz havalelerinin desteklediği hanehalkı tüketimi, büyümenin geri kalanının önemli bölümünü oluştururken, arz tarafında bilişim ve diğer hizmetler öne çıkıyor.
IMF, Şubat ayında tamamladığı 2025 Madde IV incelemesinde, toparlanmanın "iyi bir hasat, güçlü iç talep ve önemli ölçüde AB finansmanı" ile desteklendiğini belirtti.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Fon, reform ivmesini korumanın hayati önem taşıdığı görüşünde. Fon’un uyarısı ise açık: en büyük riskler Ukrayna’daki savaş ve AB bağlantılı reformlarda yaşanabilecek gevşemeler.
Sırbistan, yıllık ortalama yüzde 3,52’lik büyüme hızıyla Moldova’nın az da olsa önüne geçiyor ve alışılmadık biçimde ivmesini döneminin sonlarına doğru artırarak 2030–31 civarında zirveye ulaşıyor. Ancak kısa vadeli tabloya tek bir tarih damgasını vuruyor.
Gelecek yıl Belgrad, milyonlarca ziyaretçi çekmesi beklenen dünya fuarı Expo 2027’ye ev sahipliği yapacak.
Etkinlik, genişleyen imalat ihracat tabanı ve bakır madenciliğine yönelik yoğun Çin destekli yatırımlara ek olarak; otoyollar, demiryolları ve kentsel dönüşümü kapsayan bir inşaat ve altyapı süper döngüsünü tetikliyor. Burada temel itici güç tüketim değil, kamu yatırımı.
IMF’ye göre Sırbistan, enflasyonu düşürmeyi başarırken mali disiplini koruyarak önemli makroekonomik tamponlar oluşturdu. Riskler ise 2027 seçimleri öncesindeki siyasi gerilimler ve hızlı kamu yatırımlarının kalıcı verimlilik artışlarına dönüşmesini sağlamak.
