Öne Çıkan Başlıklar
- Güney Çin Denizi’nde haftalardır yükselen gerilim, Çin’in yeni askerî hamlesiyle farklı bir aşamaya geçti.
- Çin ordusunun Güney Harekât Komutanlığı, operasyonun bölgedeki mevcut durum ve bazı ülkelerin “barış ile istikrarı bozduğu” gerekçesiyle düzenlendiğini bildirdi.
- Çin’in Huangyan Adası olarak adlandırdığı Scarborough Sığlığı, Filipinler’in Luzon Adası’nın yaklaşık 200 kilometre batısında bulunuyor.
Gelişmenin Ayrıntıları
Güney Çin Denizi’nde haftalardır yükselen gerilim, Çin’in yeni askerî hamlesiyle farklı bir aşamaya geçti. Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Scarborough Sığlığı çevresindeki deniz ve hava sahasında ortak muharebe tatbikatı gerçekleştirdi.
Çin ordusunun Güney Harekât Komutanlığı, operasyonun bölgedeki mevcut durum ve bazı ülkelerin “barış ile istikrarı bozduğu” gerekçesiyle düzenlendiğini bildirdi. Açıklamada hangi ülkelerin hedef alındığı belirtilmedi.
Çin’in Huangyan Adası olarak adlandırdığı Scarborough Sığlığı, Filipinler’in Luzon Adası’nın yaklaşık 200 kilometre batısında bulunuyor. Bölge, Filipinler’in münhasır ekonomik bölgesi içinde yer almasına rağmen Pekin de sığlık üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor.
Açıklamalar ve Veriler
Çin, 2012’de iki ülkenin gemileri arasında yaşanan uzun süreli karşılaşmanın ardından bölgenin fiilî kontrolünü ele geçirdi. Çin Sahil Güvenliği o tarihten bu yana sığlığın çevresinde düzenli olarak gemi bulunduruyor.
Yeni operasyon yalnızca devriye faaliyetiyle sınırlı kalmadı. Çin tarafı deniz ve hava unsurlarının birlikte kullanıldığı muharebe tatbikatıyla bölgedeki askerî hazırlık seviyesini yükseltti.
Güney Harekât Komutanlığı, temmuz ayından bu yana Scarborough çevresindeki devriyelerin artırıldığını da açıkladı. Tatbikat, Pekin’in bu hattaki askerî varlığını geçici değil, sürekli bir düzene dönüştürdüğü mesajını verdi.
Scarborough çevresinde temmuz ayında Çin ve Filipinler’e ait gemiler arasında yeni bir karşılaşma yaşanmıştı. Filipinler, Çin Sahil Güvenliğine ait bir geminin hükümete bağlı balıkçılık teknesine su topuyla müdahale ettiğini duyurmuştu.
Pekin ise Filipin gemilerinin Çin’in yetki alanına izinsiz girdiğini savundu. Çin tarafı, uygulanan önlemlerin yasal ve profesyonel olduğunu ileri sürdü.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Washington gelişmenin ardından Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki faaliyetlerini “rahatsız edici” olarak nitelendirdi. ABD yönetimi, Filipinler’e yönelik savunma taahhütlerinin geçerli olduğunu yeniden vurguladı.
Son tatbikat, su topu krizinin üzerinden kısa süre geçtikten sonra geldi. Bu zamanlama, operasyonun rutin askerî hazırlığın yanı sıra Filipinler ve bölgedeki ortaklarına yönelik siyasi mesaj taşıdığı değerlendirmelerini güçlendirdi.
ABD ile Filipinler arasında 1951’den bu yana karşılıklı savunma anlaşması bulunuyor. Washington, Güney Çin Denizi’nde Filipinler’in silahlı kuvvetlerine, kamu gemilerine veya uçaklarına yönelik silahlı saldırıların anlaşmayı devreye sokabileceğini belirtiyor.
Bu güvence Scarborough çevresindeki her karşılaşmanın yalnızca Çin ve Filipinler arasında kalmaması riskini doğuruyor. Bölgede yaşanabilecek kontrolsüz bir çarpışma, ABD’nin de dahil olabileceği daha geniş bir güvenlik krizine dönüşebilir.
Filipinler son dönemde ABD’nin yanı sıra Japonya, Avustralya ve Kanada ile deniz ve hava tatbikatlarını artırdı. Çin ise bölge dışındaki ülkelerin Güney Çin Denizi’ne müdahil olmasının gerilimi yükselttiğini savunuyor.
