Gelişmenin Özeti
Çinli otomobil üreticisi BYD'nin yedi koltuklu Ti7 modeli, tasarım hakları nedeniyle Avrupa Birliği pazarında ciddi bir engelle karşı karşıya kaldı. Hollanda'daki Lahey Bölge Mahkemesi, Hindistan merkezli Tata Motors bünyesindeki Jaguar Land Rover'ın (JLR) başvurusu üzerine verdiği ihtiyati tedbir kararıyla, modelin AB sınırları içinde ithalatını, üretimini, satışını, depolanmasını ve teslimini yasakladı. Bu kararla, henüz AB pazarına sunulmamış olan aracın bölgedeki ticari faaliyetleri yargı eliyle durduruldu.
Davanın temelinde, JLR'nin 2025 yılında dünya genelinde 100 binin üzerinde satış yaptığı belirtilen Defender modeli yer alıyor. Mahkeme, güncel nesil Defender'ın tanıtımından bir yıl önce, 2018'de AB'de tescil edilen tasarım kayıtlarını esas aldı. BYD'nin Çin'de Fangchengbao Ti7 adıyla sunduğu şarj edilebilir hibrit SUV ile Defender arasındaki genel tasarım dilindeki benzerlik de karar metninde değerlendirildi. Köşeli gövde, düz tavan çizgisi, dik camlar, arka kapıdaki yedek lastik, yuvarlatılmış köşeler ve C sütunu paneli, mahkemenin Defender'a özgü ayırt edici unsurlar olarak tanımladığı öğeler arasında yer aldı.
BYD, far, ön ızgara, tampon, kaput ve çamurluk detaylarındaki farklılıkları savunmasının dayanağı yaptı. Ancak mahkeme bu bölgesel farkların iki aracın genel görünümündeki benzerliği ortadan kaldırmadığını belirterek itirazı reddetti. Şirket, Ti7'nin tamamen bağımsız bir tasarım çalışmasının ürünü olduğunu savunarak kararı temyize götüreceğini açıkladı.
Kararın ekonomik boyutu da dikkat çekiyor. Yasak, Macaristan'da gelecek yılın başında seri üretime geçmesi planlanan BYD fabrikasındaki Ti7 üretimini de kapsıyor. Karara uyulmaması hâlinde şirketlere günlük 100 bin euro ya da JLR'nin tercihine göre ihlal başına 25 bin euro para cezası öngörülüyor ve toplamda 10 milyon euroya kadar çıkabiliyor. Tedbir kararı, resmi tebligatın BYD'nin Avrupa'daki iştiraklerine ulaşmasından bir hafta sonra yürürlüğe girecek.
Öte yandan mahkeme, Birleşik Krallık iştiraki üzerinde yargı yetkisi bulunmadığına hükmederek İngiltere'deki satış yasağı talebini reddetti. Modelin Ocak 2027'de başlaması planlanan İngiltere teslimatlarının bu karardan etkilenmeyeceği bildirildi. JLR'nin tedbirin sürdürülmesi için altı ay içinde esas davayı açması gerekiyor. Avrupa'da BYD'nin 2025 ilk dokuz ayda satışlarını iki katından fazla artırarak 280 binin üzerine çıkardığı da kaynaklarda yer alıyor.
Kaynak: Avrupa Birliği (tasarım telif hakkı kararı)