Öne Çıkan Başlıklar
- ABD, Hürmüz Boğazı’nda üç petrol tankerinin hedef alınmasının ardından İran’a yönelik hava saldırıları düzenledi.
- ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, saldırıların uluslararası su yolunda ticari gemilere yönelik eylemlere karşı düzenlendiğini bildirdi.
- Komutanlık, saldırıların yerlerine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Gelişmenin Ayrıntıları
ABD, Hürmüz Boğazı’nda üç petrol tankerinin hedef alınmasının ardından İran’a yönelik hava saldırıları düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, salı günü 80’den fazla hedefin vurulduğunu ve bunlar arasında İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait 60’tan fazla küçük teknenin bulunduğunu açıkladı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, saldırıların uluslararası su yolunda ticari gemilere yönelik eylemlere karşı düzenlendiğini bildirdi. Açıklamada, vurulan hedefler arasında füze fırlatma noktaları ve komuta merkezlerinin de yer aldığı belirtildi.
Komutanlık, saldırıların yerlerine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. ABD yönetimi, tanker saldırılarını “kabul edilemez” olarak nitelendirmiş ve bu eylemlerin sonuçları olacağını açıklamıştı.
Açıklamalar ve Veriler
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, ABD saldırılarının geçen ay imzalanan ABD-İran mutabakat zaptını ihlal ettiğini söyledi. İran tarafı, Tahran’ın “kararlı önlemler” alacağını bildirdi.
İran devlet medyası, saldırıların Keşm Adası, Bender Abbas ve Sirik bölgelerini hedef aldığını aktardı. Haberlere göre bazı kişiler şarapnel parçaları nedeniyle yaralandı. İran, ABD saldırılarına gerekçe gösterilen üç tanker olayının sorumluluğunu doğrudan üstlenmedi.
ABD Hazine Bakanlığı, saldırılardan önce İran petrol yaptırımlarını geçici olarak hafifleten muafiyeti kaldırdı. Söz konusu muafiyet, geçen ay Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakatın parçası olarak uygulanıyordu.
İran Dışişleri Bakanlığı, bu kararı mutabakatın ihlali olarak değerlendirdi. Bakanlık, kararın ABD yönetiminin “tutarsızlığını ve güvenilmezliğini” gösterdiğini savundu. Açıklamada, Tahran’ın ulusal çıkarlarını ve güvenliğini korumak için gerekli gördüğü adımları atacağı belirtildi.
Katar ve Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı çevresindeki tanker saldırılarını kınadı. Her iki ülke de kendi ülkelerine ait tankerlerin geçiş sırasında hedef alındığını bildirdi.
Sektöre Etkisi ve Sonraki Adımlar
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed Al Ansari, Al-Rekayyat adlı gemiye yönelik saldırıdan İran’ı sorumlu tuttuklarını açıkladı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı ise Wadyan adlı Suudi tankerinin boğazdan geçişi sırasında İran tarafından hedef alındığını duyurdu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei, Katar’ın suçlamalarının iyi komşuluk ilkesiyle bağdaşmadığını söyledi. Baghaei, İran ile koordinasyon kurulmadan seyreden veya takip sistemleriyle ilgili sorun yaratan ticari gemilerin çarpışma riski oluşturduğunu savundu.
İngiltere merkezli deniz güvenliği kuruluşu UKMTO, pazartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir tankerin makine dairesine kimliği belirlenemeyen bir merminin isabet ettiğini ve gemide yangın çıktığını bildirdi.
Kuruluş, salı günü iki ayrı olay daha yaşandığını açıkladı. Bir tankerin boğazdan çıkarken vurulduğu ancak bir sonraki limana ilerleyebildiği belirtildi. Başka bir tankerin ise isabet sonrası sınırlı yapısal hasar aldığı kaydedildi.
ABD ile İran arasında geçen ay imzalanan 14 maddelik mutabakat, ateşkesin genişletilmesi ve çatışmanın tüm cephelerde sona erdirilmesi amacını taşıyordu. Mutabakat kapsamında İran ve Umman’ın, Körfez ülkeleriyle birlikte Hürmüz Boğazı’nda deniz hizmetlerinin ve gelecekteki yönetim çerçevesinin belirlenmesi için görüşmeler yapması öngörülüyordu.
